پرمايه شدن گوهر مادهء بيمارى طحال است ، و اين غلظت به حدى نرسيده كه بورم بينجامد ، يا ورم در طحال پديد آمده و سخت شده است . سفتى طحال اگر از غلظت گوهر باشد و ورم طحال نباشد ، بهتر از حالت دومى است كه ورم در طحال باشد . بقراط فرمايد : « اگر بيمار طحال احساس درد كند بهتر از آن است كه دردى را احساس نكند . زيرا احساس درد دليل بر آن است كه هنوز طحال بكلّى حساسيت را از دست نداده است » . هم او ( بقراط ) فرمايد : « اگر بيمار طحال خون با مدفوع داشته باشد نويد خوبى است . كه از ريزش خون اميد آن هست مادهء بيمارى طحال بگدازد و از بين برود » . اگر ورم طحال ديرپا باشد ، سبب لغزش روده و يا سبب پيدايش بيمارى استسقا مىشود و به مرگ بيمار مىانجامد ؛ زيرا دليل ماندگارى زياد ورم در طحال و تحليل نرفتن استيلاى سوء مزاج سرد شديد است . برخى از اطباء گفته‌اند : كسى كه با نزله‌ها ( مواد تراوش شده از سوى مغز و سر ) روبرو است به بيمارى طحال مبتلا نمىشود . كه من اين نظريه را كاملا باور نكرده‌ام . شايد بسيارى نزله‌ها كه دلالت بر رطوبت مزاج مىكنند ، قرينه و شاهد باشند نه اينكه خود نزله سبب باشد . در كتاب بقراط آمده است : « كسى كه طحالش به درد آمده ، و ورم كرده و خون سرخ‌رنگ روشن از آن جارى مىشود ، و جوشها يا دملهاى چركين سپيدرنگ در هر دو دستش سر برآورده‌اند و آزار و دردى ندارند ، بيمار در روز دوم مىميرد ، و قبل از مرگ اشتهاى خوراك را از دست مىدهد . » گاهى ممكن است ورم طحال از خونريزى بينى باشد كه موجب شده است خون در آن جمع آيد . بويژه وقتى كه خونريزى از طرف چپ بينى است . ممكن است از اثر ورم طحال ، ورم نزديك هر دو گوش سر برآورد و از آنجا كه مادهء چنين ورمهايى غليظ است ، به زحمت به چرك كردن و سر باز شدن مىرسند . چگونگى بول كسى كه طحالش بيمار است و علاماتى كه از بول مىتوان به دست آورد : 1 - اگر بول بيمار طحالى خونى غليظ باشد نويد بهبودى است . 2 - اگر بول بيمار همراه دردى است و دردى بدان چسبيده ، نويد خوبى است و گزارشى از بهبودى طحال است . 3 - گويند اگر چيزى مانند خون لخته شده در بول بيمار طحالى باشد خوب است . اگر كسى كه بيمارى طحال دارد به تب مبتلا شود ، طحال ورم كرده و پژمرده مىشود . گاهى اتفاق افتد كه در انسانى به‌طور مادرزادى طحال بزرگتر از حالت طبيعى است ؛ و ممكن است همين بزرگى طحال مدتهاى زياد بماند . حتى ممكن است تا آخر عمر طحال به همان بزرگى بماند و شخص تندرست باشد . امّا امكان دارد از اثر مادهء بزرگ‌كنندهء طحال و از نيروى زياد طحال چنين شخصى با دردسر و بلاهايى مواجه شود . اين را نيز بدان ! كه گاهى ممكن است ورم كبد به طحال منتقل شود و طحال نيز ورم كند ، يا ورم